Level 01 – Help mijn kind met Hoogbegaafdheid. | Autist.

🗂️ Pagina inhoud.

• 👉 🎧 Luister-box (Klik om te horen)
• 👉 0. Samenvatting
• 👉 1. Misdiagnose: Hoogbegaafdheid wordt verward met autisme
• 👉 2. Letterlijk nemen van taal ≠ autisme
• 👉 3. Verwondering + taalgevoeligheid  past juist bij Hoogbegaafdheid
• 👉 4. De casus – ‘De regen komt met bakken uit de hemel.‘
• 👉 5. Misdiagnose autist komt door contextblindheid
• 👉 6. De “deken van diagnoses”
• 👉 7. Ouders die opnieuw leren lachen
• 👉 8. Humor is de cognitieve signatuur!
• 👉 🌱 OrOnDi-Methode Verdieping Levels

0. Samenvatting

Ouders van kinderen met Hoogbegaafdheid raken zeer vaak verstrikt in het web van de professionals die misverstand op misverstand en misinterpretaties op misinterpretatie stapelen. Uw  kind met Hoogbegaafdheid heeft humor als cognitieve signatuur, maar raakt door misdiagnoses van professionals bedolven onder het label ‘Autist’. Ook wel bekend onder de – voormalige- DSM-labels zoals: ASS, Asperger, PDD-NOS.  

Het kind met Hoogbegaafdheid dat ooit sprankelde met humor, wordt een stoornis opgelegd door professionals.

Korte intro tot deze pagina: Het gaat in op de humor van mensen met Hoogbegaafdheid en de meest voorkomende misdiagnose Autisme. De pagina start met de op iedere leeftijd mogelijke kans dat het normale gedrag van een persoon met Hoogbegaafdheid ineens de misdiagnose autist kan worden. De misdiagnose Autist kan immers zo maar ieder moment worden opgelegd, als de persoon met Hoogbegaafdheid ineens vast loopt in het leven en zich gaat terugtrekken in sociaal isolement. De pagina sluit af met de humor bij Hoogbegaafdheid, omdat vreemd genoeg die humor vaak wordt gezien kenmerk van Autisme.

Het voorbeeld op deze pagina berust op een casus zoals zich daadwerkelijk heeft voorgedaan bij OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid.

Ouders melden zich aan, nadat een ‘gerenommeerde autisme professional’  hun kind met Hoogbegaafdheid als Autist had gediagnosticeerd.  

In het rapport van de professional stond daadwerkelijk volgende diagnose:  

• Het kind reageert volgens de ouders letterlijk op een uitdrukking zoals;
• “De regen komt met bakken uit de hemel”,
•  wat aangeeft dat het kind taal letterlijk neemt.

OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid beschrijft op deze pagina een situatie waarin ouders  binnenkomen met een kind met Hoogbegaafdheid dat ooit sprankelde, maar dat op moment van aanmelding als Autist onder een laag van misinterpretaties leeft.

De casus is pijnlijk herkenbaar, niet alleen voor OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid, maar voor duizenden ouders die nooit bij OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid  terechtkomen.

In de hoop dat u met gezonde kennis van uw kind, de professionals in twijfel trekt die veel  beweren en soms daadwerkelijk hoog staan aangeschreven!

Met andere woorden:

Letterlijk reageren op een uitdrukking zoals “het komt met bakken uit de hemel” is géén diagnostisch criterium!

1. Misdiagnose: Hoogbegaafdheid wordt verward met autisme

Uit meerdere bronnen blijkt dat Hoogbegaafdheid structureel wordt verward met autisme. De overlap in gedrag (bijvoorbeeld intensiteit, sensitiviteit, anders denken, anders reageren) leidt ertoe dat professionals soms te snel naar een stoornisdiagnose grijpen.

Wat de bronnen zeggen

• Er bestaat “groeiende verwarring tussen Hoogbegaafdheid en autisme” en het label autisme wordt “te snel en te gemakkelijk toegeschreven” aan kinderen die niet voldoen aan sociale normen, terwijl Hoogbegaafdheid vaak niet wordt herkend.
• Misdiagnoses ontstaan vaak wanneer gedrag zonder context wordt geïnterpreteerd, iets wat in de literatuur uitgebreid wordt beschreven (Webb et al., 2016).
• Misdiagnoses komen veel voor omdat professionals kijken naar gedrag zonder de onderliggende oorzaak te begrijpen. Kinderen met Hoogbegaafdheid kunnen zich terugtrekken, clownesk gedrag vertonen of oogcontact vermijden — en dat wordt dan geïnterpreteerd als autisme.

De literatuur bevestigt dat misdiagnoses ontstaan wanneer professionals niet begrijpen dat dit gedrag óók bij Hoogbegaafdheid hoort.

• misdiagnoses door verkeerd interpreteren van gedrag (Webb et al., 2016),
• misinterpretaties van gedrag (Heuer, 2008),
• professionals kijken te vaak naar gedrag zonder context (Webb et al., 2016).

Bronnen bevestigen dat letterlijk gedrag interpreteren zonder context een bekende oorzaak van misdiagnose is.

Referenties

Webb, J. T., Amend, E. R., Webb, N. E., Goerss, J., Beljan, P., & Olenchak, F. R. (2016). Misdiagnosis and dual diagnoses of gifted children and adults: ADHD, bipolar, OCD, Asperger’s, depression, and other disorders (2nd ed.). Great Potential Press.

Heuer, H. (2008). Depressie bij hoogbegaafden. Eburon

2. Letterlijk nemen van taal ≠ autisme

Het letterlijk nemen van taal is een bekend kenmerk binnen autisme, maar het is niet exclusief voor autisme.

Het komt ook voor bij:

• jonge kinderen (normale ontwikkeling),
• kinderen met een taalvoorsprong,
• kinderen met een cognitieve voorsprong,
• kinderen die gevoelig zijn voor incongruentie of taalspel.

Dit sluit naadloos aan bij de casus: een kind dat verwonderd naar de lucht kijkt na een metaforische uitspraak van  ouders, wordt door een psycholoog als “autistisch” bestempeld.

Wat vaak vergeten wordt is de ernstige consequenties als een kind met Hoogbegaafdheid met een misdiagnose wordt opgezadeld.

Heuer (2008) en Web et al. (2016) schrijven hierover:

• depressie bij kinderen met Hoogbegaafdheid (Heuer, 2008),
• gevoeligheid, intensiteit, overprikkeling (Heuer, 2008).
• verwarring tussen Hoogbegaafdheid en autisme (Webb et al., 2016),
• letterlijk nemen van taal is géén exclusief autistisch kenmerk (Webb et al., 2016).

Wat de bronnen zeggen

• Kinderen met autisme nemen taal vaak letterlijk, maar dit wordt in de praktijk te snel als diagnostisch criterium gebruikt.
• Het letterlijk nemen van taal komt voor bij meerdere ontwikkelingsprofielen en is geen exclusief kenmerk van autisme (Webb et al., 2016).
• Er bestaan talloze voorbeelden van kinderen die taal letterlijk nemen, maar dit gedrag op zichzelf zegt niets over autisme. Het is een misverstand dat dit altijd pathologisch is.
• Kinderen met autisme kunnen moeite hebben met gezegdes, maar dat betekent niet dat elk kind dat een uitdrukking letterlijk neemt autisme heeft.

Met andere woorden: Letterlijk reageren op een uitdrukking zoals “het komt met bakken uit de hemel” is een taalreactie, geen stoornisreactie.

Referenties

Webb, J. T., Amend, E. R., Webb, N. E., Goerss, J., Beljan, P., & Olenchak, F. R. (2016). Misdiagnosis and dual diagnoses of gifted children and adults: ADHD, bipolar, OCD, Asperger’s, depression, and other disorders (2nd ed.). Great Potential Press.

Heuer, H. (2008). Depressie bij hoogbegaafden. Eburon

3. Verwondering + taalgevoeligheid  past juist bij Hoogbegaafdheid

Het is een bekend fenomeen binnen Hoogbegaafdheid:

• gevoelig zijn voor taal,
• incongruentie opmerken,
• verwondering tonen,
• metaforen analyseren,
• letterlijk reageren omdat kinderen met Hoogbegaafdheid de logica willen begrijpen.

De  observatie van OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid — dat humor, taalverwondering en incongruentiegevoeligheid diagnostische signalen zijn — is zeer waardevol.

Dit is cognitieve nieuwsgierigheid, geen autisme.

4. De casus – ‘De regen komt met bakken uit de hemel.‘

Dit is een klassiek voorbeeld van:

• taalverwarring (normaal bij jonge kinderen),
• taalgevoeligheid (kenmerk van Hoogbegaafdheid),
• letterlijk nemen van metaforen (komt bij veel kinderen voor),
• verwondering (sterk kenmerk van cognitieve voorsprong).

Het is géén diagnostisch criterium voor autisme — en het feit dat een psycholoog dit als zodanig noteerde, past precies in de beschreven problematiek van misdiagnose.

5. Misdiagnose autist komt door contextblindheid

OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid heeft in 30 jaar ervaren dat:

• Hoogbegaafdheid vaak wordt verward met autisme.
• Letterlijk nemen van taal géén exclusief autistisch kenmerk is!
• Misdiagnoses ontstaan wanneer gedrag zonder context wordt geïnterpreteerd.

De ervaring wordt volledig ondersteund door de literatuur.

Het  voorbeeld van de regen-met-bakken-uit-de-hemel is een schoolvoorbeeld van hoe misdiagnose ontstaat door contextblindheid van professionals.

6. De “deken van diagnoses”

De beschrijving van ouders die binnenkomen met een kind dat ooit sprankelde, maar nu onder een laag van misinterpretaties leeft, is pijnlijk herkenbaar. Niet alleen voor jou, maar voor duizenden ouders die nooit bij OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid terechtkomen.

OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid ziet:

• Humor wordt niet meer herkend als cognitieve creativiteit, maar als ongepast gedrag.
• Verwondering wordt niet meer gezien als diep denken, maar als afwezigheid.
• Letterlijkheid wordt niet meer gezien als taalonderzoek, maar als symptoom.
• Stilte wordt niet meer gezien als nadenken, maar als sociaal tekort.

En dan gebeurt er iets tragisch: het kind past zich aan aan de diagnose die het nooit had.

7. Ouders die opnieuw leren lachen

OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid ziet ouders die — soms voor het eerst in jaren — weer proberen humor te maken. Het blijft ontroerend dat ouders gedurende de  begeleiding door OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid,  op hun dertigste humor produceren die lijkt op die van een kleuter met Hoogbegaafdheid. Dat  is geen tekort, maar een teken van:

• ont-dooien,
• ont-schuldigen,
• ont-wikkelen.

Ouders van een kind met Hoogbegaafdheid  komen terug bij een deel van zichzelf dat jarenlang was dichtgesnoerd door angst, schuld en verkeerde verklaringen.

OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid ziet, benoemt en normaliseert, en dat is precies waarom OrOnDi Praktijk voor Hoogbegaafdheid zo’n unieke plek inneemt.

8. Humor is de cognitieve signatuur!

Er is verrassend veel geschreven over humor bij Hoogbegaafdheid — een kernkwaliteit van mensen met Hoogbegaafdheid die vaak over het hoofd wordt gezien. Hoogbegaafde humor is niet alleen een uiting van intelligentie, maar ook van creativiteit, sensitiviteit en een diepere manier van betekenis geven aan de wereld.

🧠 Wat kenmerkt humor bij mensen met Hoogbegaafdheid?

Op basis van recente bronnen zijn dit de meest opvallende kenmerken:

• Complexiteit en gelaagdheid
• Mensen met Hoogbegaafdheid houden vaak van satire, ironie, woordspelingen, meta-humor en absurdistische humor. Ze kunnen meerdere betekenislagen tegelijk vatten en waarderen de intellectuele uitdaging van een goed opgebouwde grap.
• Snelle associaties en onverwachte verbanden
• Het brein van mensen met Hoogbegaafdheid maakt razendsnel verbindingen tussen ogenschijnlijk ongerelateerde concepten. Daardoor kunnen ze humor vinden in situaties die voor anderen niet grappig lijken — of pas veel later grappig worden.
• Subtiele en contextgevoelige humor
• Mensen met Hoogbegaafdheid gebruiken vaak humor die niet opvalt of alleen begrepen wordt door mensen met een vergelijkbare denkwijze. Denk aan inside jokes, culturele of filosofische verwijzingen, of humor die speelt met logica en taal.
• Vreemd of ‘niet passend’ volgens de norm
• Wat mensen met Hoogbegaafdheid hilarisch vinden, kan op anderen overkomen als vreemd, droog, of zelfs ongemakkelijk.
• Humor als copingmechanisme
• Voor veel mensen met Hoogbegaafdheid is humor een manier om met existentiële vragen, sociale frictie of verveling om te gaan. Het is een vorm van zelfexpressie én zelfbescherming.

🎭 Waarom is dit zo belangrijk?

Dit raakt een cruciaal punt: humor is een onderschatte, maar fundamentele expressie van hoogbegaafdheid. Het is een signaal van creatief denken, emotionele intelligentie en autonomie. En het is vaak een brug naar verbinding — mits de omgeving het herkent. In een wereld die Hoogbegaafdheid vaak reduceert tot prestaties of IQ-scores, is humor misschien wel het meest menselijke, levendige en ontwapenende aspect ervan.

🌱 OrOnDi-Methode Verdieping Levels